Cứ 3 người dân tại xã Minh Quang (huyện Chiêm Hóa, Tuyên Quang) có 1 người mang gene bệnh tan máu bẩm sinh.

Xã Minh Quang là xã đầu tiên trên cả nước được Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương và Quỹ Thiện Tâm tổ chức xét nghiệm sàng lọc bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh) miễn phí cho đối tượng tiền hôn nhân và trong độ tuổi sinh đẻ.

Sau 2 đợt triển khai, đã có 1.134 người được xét nghiệm và có tới 351 người (chiếm tỷ lệ trên 30%) mang gen bệnh.

TS Bạch Quốc Khánh - Viện trưởng Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương cho biết, cứ 3 người dân tại xã Minh Quang có 1 người mang gene bệnh tan máu bẩm sinh. Theo tính toán của các chuyên gia, với tỷ lệ như vậy, mỗi năm tại xã Minh Quang có 2 trẻ được sinh ra mắc bệnh tan máu bẩm sinh và một huyện có khả năng có từ 40 - 50 trẻ sinh ra bị căn bệnh này mỗi năm. Đây là một tỷ lệ đáng báo động.

Xã có trên 30% dân số mang gen bệnh tan máu bẩm sinh

Cháu Ma Thị Thơm mới 5 tuổi nhưng đã điều trị tan máu bẩm sinh gần 3 năm tại Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương.

Bệnh nhân bị bệnh ở mức độ nặng phải điều trị suốt đời. Ngay từ nhỏ, trẻ đã có những biểu hiện như da xanh, kém ăn, lười vận động, chậm phát triển. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh sẽ gây ra các triệu chứng nặng như: biến dạng xương mặt, (trán dô, mũi tẹt), xương giòn, nhiễm trùng, suy tuyến nội tiết, chậm phát triển, dậy thì muộn hoặc không dậy thì, suy gan, sơ gan, suy tim, thậm chí có nguy cơ tử vong.

Người bệnh thường xuyên phải nghỉ việc, nghỉ học để điều trị định kỳ nên rất tốn kém chi phí, kéo theo đó là gánh nặng về kinh tế cùng nhiều hệ lụy cho gia đình và cả cộng đồng.

Hiện nay, Việt Nam có khoảng trên 12 triệu người mang gen bệnh tan máu bẩm sinh và trên 20.000 bệnh nhân bị tan máu bẩm sinh thể nặng, phải điều trị thường xuyên tại tất cả các tỉnh, thành phố trên toàn quốc. Mỗi năm, nước ta có thêm khoảng 2.000 trẻ sinh ra bị bệnh tan máu bẩm sinh thể nặng. Riêng huyện Chiêm Hóa (Tuyên Quang) hiện đang có 146 bệnh nhân và xã Minh Quang có gần 30 bệnh nhân mắc tan máu bẩm sinh.

Theo TS Khánh, bệnh gặp ở tất cả các dân tộc, vùng miền trong cả nước, tuy nhiên ở một số vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ mang gen và mắc bệnh khá cao, có những dân tộc tỷ lệ mang gen lên tới 40 - 50%. Đơn cử như hiện nay, tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tuyên Quang đang điều trị khoảng 400 bệnh nhân tan máu bẩm sinh, riêng huyện Chiêm Hóa có 146 bệnh nhân và xã Minh Quang có gần 30 bệnh nhân.

Thalassemia tuy là một bệnh mạn tính, người bệnh phải điều trị suốt đời nhưng lại là bệnh có thể chủ động phòng tránh với những xét nghiệm tầm soát cơ bản, chi phí thấp. Xét nghiệm bước đầu để tầm soát thalasemia là tổng phân tích tế bào máu và xét nghiệm này có thể thực hiện được tại tất cả các bệnh viện từ tuyến huyện trở lên.

"Hoạt động sàng lọc bệnh Thalassemia không chỉ có giá trị về mặt y tế mà còn có hiệu quả rất lớn về mặt kinh tế, xã hội và mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Hy vọng xã Minh Quang sẽ là mô hình điểm về sàng lọc bệnh tan máu bẩm sinh để từ đó xây dựng mô hình Phát hiện, quản lý nguồn gen và điều trị thalassemia tại huyện Chiêm Hóa và nhân rộng chương trình này tại nhiều địa phương trên toàn quốc. Đây cũng là bước khởi đầu để Viện trưởng Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương xây dựng và trình Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia về phòng chống bệnh tan máu bẩm sinh", TS Bạch Quốc Khánh cho hay.

Chí Tâm

Xem thêm bài mới hơn

Xem thêm bài cũ hơn